← आवर्त सारणीकडे परत जा
Nb 41

Niobium (Nb)

transition-metal
आवर्त: 5 गट: 5 खंड: d

Solid

प्रमाणित अणुभार

92.90637 u

इलेक्ट्रॉन संरूपण

[Kr] 5s1 4d4

द्रवणांक

2476.85 °C

उत्कलनांक

4743.85 °C

घनता

8570 kg/m³

ऑक्सिडीकरण अवस्था

−3, −1, 0, +1, +2, +3, +4, +5

विद्युतऋणता (पॉलिंग)

1.6

आयनीकरण ऊर्जा (पहिली)

6.75885 eV

शोधाचे वर्ष

1801

अणुत्रिज्या

145 pm

तपशील

नावाची उत्पत्ती From Niobe; daughter of the mythical Greek king Tantalus.
शोध लागलेला देश England
शोधकर्ते Charles Hatchet

Niobium is a refractory transition metal of group 5, chemically similar to tantalum and commonly occurring with it in oxide minerals. It is valued for its ability to strengthen steel at very small additions and for forming superconducting intermetallic compounds. In most compounds niobium is pentavalent, but lower oxidation states are well established, especially in halides and cluster chemistry.

Niobium is a shiny, white, soft, and ductile metal, and takes on a bluish cast when exposed to air at room temperatures for a long time. The metal starts to oxidize in air at 200°C, and when processed at even moderate temperatures must be placed in a protective atmosphere.

The name derives from the Greek mythological character Niobe, who was the daughter of Tantalus, because the elements niobium and tantalum were originally thought to be identical. Niobium was discovered in a black mineral from America called columbite by the British chemist and manufacturer Charles Hatchett in 1801 and he called the element columbium. In 1809, the English chemist William Hyde Wollaston claimed that columbium and tantalum were identical.

Forty years later, the German chemist and pharmacist, Heinrich Rose, determined that they were two different elements in 1846 and gave the name niobium because it was so difficult to distinguish it from tantalum. The name columbium continued to be used in America and niobium in Europe until IUPAC adopted the name niobium in 1949. Niobium was first isolated by the chemist C. W. Blomstrand in 1846.

The story of niobium's discovery is a bit confusing. The first governor of Connecticut, John Winthrop the Younger, discovered a new mineral around 1734. He named the mineral columbite ((Fe, Mn, Mg)(Nb, Ta)2O6) and sent a sample of it to the British Museum in London, England. The columbite sat in the museum's mineral collection for years until it was analyzed by Charles Hatchett in 1801. Hatchett could tell that there was an unknown element in the columbite, but he was not able to isolate it. He named the new element columbium. The fate of columbium took a drastic turn in 1809 when William Hyde Wollaston, an English chemist and physicist, compared the minerals columbite and tantalite ((Fe, Mn)(Ta, Nb)2O6) and declared that columbium was actually the element tantalum. This confusion arose because tantalum and niobium are similar metals, are always found together and are very difficult to isolate.

Niobium was rediscovered and renamed by Heinrich Rose in 1844 when he produced two new acids, niobic acid and pelopic acid, from samples of columbite and tantalite. These acids are very similar to each other and it took another twenty-two years and a Swiss chemist named Jean Charles Galissard de Marignac to prove that these were two distinct chemicals produced from two different elements. Metallic niobium was finally isolated by the Swedish chemist Christian Wilhelm Blomstrand in 1864. Today, niobium is primarily obtained from the minerals columbite and pyrochlore ((Ca, Na)2Nb2O6(O, OH, F)).

Named after Niobe, the daughter of Tantalu. Discovered in 1801 by Hatchett in an ore sent to England. The metal was first prepared in 1864 by Blomstrand, who reduced the chloride by heating it in a hydrogen atmosphere. The name niobium was adopted by the International Union of Pure and Applied Chemicstry (IUPAC) in 1950 after 100 years of controversy. Many leading chemical societies and government organizations refer to it by this name. Most metallurgists, leading metal societies, and all but one of the leading U.S. commercial producers, however, still refer to the metal as "columbium."

प्रतिमा

गुणधर्म

भौतिक

अणुत्रिज्या (अनुभवाधारित)
145 pm सर्व घटकांच्या अणुत्रिज्या (अनुभवाधारित) ची तुलना करा →
सहसंयुजी त्रिज्या
164 pm सर्व घटकांच्या सहसंयुजी त्रिज्या ची तुलना करा →
व्हॅन डर वाल्स त्रिज्या
207 pm सर्व घटकांच्या व्हॅन डर वाल्स त्रिज्या ची तुलना करा →
धात्विक त्रिज्या
134 pm सर्व घटकांच्या धात्विक त्रिज्या ची तुलना करा →
घनता
8570 kg/m³ सर्व घटकांच्या घनता ची तुलना करा →
मोलर आयतन
0.0108 L/mol
STP येथे अवस्था
घन सर्व घटकांच्या STP येथे अवस्था ची तुलना करा →
द्रवणांक
2476.85 °C सर्व घटकांच्या द्रवणांक ची तुलना करा →
उत्कलनांक
4743.85 °C सर्व घटकांच्या उत्कलनांक ची तुलना करा →
उष्णता चालकता
53.7 W/(m·K) सर्व घटकांच्या उष्णता चालकता ची तुलना करा →
विशिष्ट उष्माधारकता
0.265 J/(g·K) सर्व घटकांच्या विशिष्ट उष्माधारकता ची तुलना करा →
मोलर उष्माधारकता
24.6 J/(mol·K) सर्व घटकांच्या मोलर उष्माधारकता ची तुलना करा →
स्फटिक संरचना
पिंडकेंद्रित घनीय सर्व घटकांच्या स्फटिक संरचना ची तुलना करा →

रासायनिक

विद्युतऋणता (पॉलिंग)
1.6 सर्व घटकांच्या विद्युतऋणता (पॉलिंग) ची तुलना करा →
विद्युतऋणता (ॲलन)
1.41
इलेक्ट्रॉन आसक्ती
0.893 eV
आयनीकरण ऊर्जा (पहिली)
6.75885 eV सर्व घटकांच्या आयनीकरण ऊर्जा (पहिली) ची तुलना करा →
आयनीकरण ऊर्जा (दुसरी)
14.320049 eV सर्व घटकांच्या आयनीकरण ऊर्जा (दुसरी) ची तुलना करा →
आयनीकरण ऊर्जा (तिसरी)
25.040086 eV सर्व घटकांच्या आयनीकरण ऊर्जा (तिसरी) ची तुलना करा →
आयनीकरण ऊर्जा (चौथी)
37.611129 eV सर्व घटकांच्या आयनीकरण ऊर्जा (चौथी) ची तुलना करा →
आयनीकरण ऊर्जा (पाचवी)
50.572974 eV सर्व घटकांच्या आयनीकरण ऊर्जा (पाचवी) ची तुलना करा →
ऑक्सिडीकरण अवस्था
−3, −1, 0, +1, +2, +3, +4, +5 सर्व घटकांच्या ऑक्सिडीकरण अवस्था ची तुलना करा →
संयुजा इलेक्ट्रॉन
5 सर्व घटकांच्या संयुजा इलेक्ट्रॉन ची तुलना करा →
इलेक्ट्रॉन संरूपण
[Kr] 5s1 4d4

उष्मागतिक

द्रवण उष्मा
0.27776338 eV सर्व घटकांच्या द्रवण उष्मा ची तुलना करा →
बाष्पीभवन उष्मा
7.151371 eV सर्व घटकांच्या बाष्पीभवन उष्मा ची तुलना करा →
संप्लवन उष्मा
7.617764 eV
अणूकरण उष्मा
7.617764 eV
अणूकरण एन्थाल्पी
7.597036 eV

स्फटिक संरचना

जालक स्थिरांक a
330 pm

इलेक्ट्रॉन संरचना

प्रत्येक कवचातील इलेक्ट्रॉन
2, 8, 18, 12, 1 सर्व घटकांच्या प्रत्येक कवचातील इलेक्ट्रॉन ची तुलना करा →

ओळखचिन्हे

CAS क्रमांक
7440-03-1 सर्व घटकांच्या CAS क्रमांक ची तुलना करा →
टर्म चिन्ह
6D1/2
InChI
InChI=1S/Nb
InChI की
GUCVJGMIXFAOAE-UHFFFAOYSA-N

इलेक्ट्रॉन संरूपण मोजलेले

आयनाचा विद्युतभार
प्रोटॉन 41
इलेक्ट्रॉन 41
विद्युतभार विद्युतदृष्ट्या उदासीन
संरूपण Nb: 4d⁴ 5s¹
इलेक्ट्रॉन संरूपण
मोजलेले
[Kr] 4d⁴ 5s¹
1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 3d¹⁰ 4s² 4p⁶ 4d⁴ 5s¹
कक्षिका आकृती
1s
2/2
2s
2/2
2p
6/6
3s
2/2
3p
6/6
4s
2/2
3d
10/10
4p
6/6
5s
1/2 1↑
4d
4/10 4↑
एकूण इलेक्ट्रॉन: 41 अजोड: 5 ?

अणुप्रतिमान

प्रोटॉन 41
न्यूट्रॉन 52
इलेक्ट्रॉन 41
वस्तुमानांक 93
स्थैर्य स्थिर

समस्थानिकांमुळे न्यूट्रॉन संख्या, वस्तुमान आणि स्थैर्य बदलते — विद्युतदृष्ट्या उदासीन अणूचे इलेक्ट्रॉन संरूपण बदलत नाही.

योजनात्मक अणुप्रतिमान, प्रमाणानुसार नाही.

अणूची विशिष्ट ओळख

उत्सर्जन / शोषण वर्णपट

24 / 24 (22 तीव्रतेसह 22)
मोजलेले
उत्सर्जन दृश्य: 380–750 nm

समस्थानिक वितरण

एकसमस्थानिक मूलद्रव्य
निसर्गात आढळणारे एकमेव समस्थानिक: 93 — 100.0000%
93100.0000%वस्तुमानांकनैसर्गिक विपुलता (%)
वस्तुमानांकअणुवस्तुमान (u)नैसर्गिक विपुलताअर्धायुष्य
93 स्थिर९२.९०६३७३ ± ०.०००००२100.0000%स्थिर
मोजलेले

अवस्था / स्थिती

1 atm / 101.325 kPa
घन 25 °C (298.15 K)

कारण: द्रवणांकापेक्षा (2476.85 °C) 2451.8 °C कमी

द्रवणांक 2476.85 °C
उत्कलनांक 4743.85 °C
द्रवणांकापेक्षा कमी 2451.8 °C
0 K सध्याचे तापमान: 25 °C 6000 K
अवस्थांची कालरेषा

योजनात्मक, प्रमाणानुसार नाही

घन
द्रव
वायू
द्रवण
उत्कलन
25°C
घन
द्रव
वायू
सध्याचे

अवस्थांतर बिंदू

द्रवणांक संदर्भसाहित्यातील
2476.85 °C
उत्कलनांक संदर्भसाहित्यातील
4743.85 °C
सध्याची अवस्था गणना केलेले
घन

अवस्थांतर ऊर्जा

द्रवण उष्मा संदर्भसाहित्यातील
0.27776338 eV

द्रवणांकावर 1 mol वितळवण्यासाठी आवश्यक ऊर्जा

बाष्पीभवन उष्मा संदर्भसाहित्यातील
7.151371 eV

उत्कलनांकावर 1 mol चे बाष्पीभवन करण्यासाठी आवश्यक ऊर्जा

संप्लवन उष्मा संदर्भसाहित्यातील
7.617764 eV

संप्लवनांकावर 1 mol चे संप्लवन करण्यासाठी आवश्यक ऊर्जा

घनता

संदर्भ घनता संदर्भसाहित्यातील
8570 kg/m³

प्रमाणित परिस्थितीत

सध्याची घनता गणना केलेले
8570 kg/m³

प्रमाणित परिस्थितीत

अणुवर्णपट

41 पैकी 10 दाखवले आहेत. आयनाच्या विद्युतभारानुसार चढत्या क्रमाने मांडलेले.

वर्णरेषांचा संग्रह ?

आयनविद्युतभारएकूण वर्णरेषासंक्रमण संभाव्यतापातळ्यांची नामांकने
Nb I 050900
Nb II +115000
Nb III +210800
Nb IV +3819819819
Nb V +41200
NIST वर्णरेषांचा संग्रह →

ऊर्जा पातळ्यांचा संग्रह ?

आयनविद्युतभारपातळ्या
Nb I 0395
Nb II +1354
Nb III +2189
Nb IV +3183
Nb V +431
Nb VI +5105
Nb VII +632
Nb VIII +72
Nb IX +82
Nb X +92
NIST ऊर्जा पातळ्यांचा संग्रह →
41 Nb 92.90637

Niobium — अणुकक्षिका दृश्यांकन साधन

[Kr]5s14d4
ऊर्जा पातळ्या 2 8 18 12 1
ऑक्सिडीकरण अवस्था -3, -1, 0, +1, +2, +3, +4, +5
HOMO 5s n=5 · l=0 · m=0
Niobium — अणुकक्षिका दृश्यांकन साधनाचे पूर्वावलोकन
Three.js केवळ विनंती केल्यावर लोड होते
41 Nb 92.90637

Niobium — स्फटिक संरचना दृश्यांकन साधन

पिंडकेंद्रित घनीय · पिअर्सन cI2
प्रायोगिक
पिअर्सन cI2
समन्वय संख्या 8
संकुलन 68.000%
Niobium — स्फटिक संरचना दृश्यांकन साधनाचे पूर्वावलोकन
Three.js केवळ विनंती केल्यावर लोड होते

आयनिक त्रिज्या

विद्युतभारसमन्वयप्रचक्रणत्रिज्या
+36उपलब्ध नाही72 pm
+46उपलब्ध नाही68 pm
+48उपलब्ध नाही79 pm
+54उपलब्ध नाही48 pm
+56उपलब्ध नाही64 pm
+57उपलब्ध नाही69 pm
+58उपलब्ध नाही74 pm

संयुगे

Nb
92.906 u
Nb
94.907 u
Nb
89.911 u
Nb
93.907 u
Nb
96.908 u
Nb
87.918 u
Nb
88.913 u
Nb
97.910 u
Nb
95.908 u
Nb
92.906 u
Nb
91.907 u
Nb+5
92.906 u
Nb+3
92.906 u
Nb+2
92.906 u

समस्थानिके (1)

Eighteen isotopes of niobium are known. The metal can be isolated from tantalum, and prepared in several ways.

वस्तुमानांकअणुवस्तुमान (u)नैसर्गिक विपुलताअर्धायुष्यक्षय प्रकार
93 स्थिर९२.९०६३७३ ± ०.०००००२100.0000%स्थिर
stable
93 स्थिर
अणुवस्तुमान (u) ९२.९०६३७३ ± ०.०००००२
नैसर्गिक विपुलता 100.0000%
अर्धायुष्य स्थिर
क्षय प्रकार
stable

वर्णरेषा

तरंगलांबी (nm)तीव्रताआयनीकरण टप्पाप्रकारसंक्रमणअचूकतास्रोत
382.5416 nm5000Nb IVemission4d.5d 3P → 4d.6p 1P*मोजलेलेNIST
382.5694 nm200000Nb IVemission4d.6p 1F* → 4d.6d 3DमोजलेलेNIST
382.5875 nm250000Nb IVemission4d.6p 3P* → 4d.6d 3DमोजलेलेNIST
383.106 nm15000Nb IVemission4d.5d 3D → 4d.6p 1D*मोजलेलेNIST
385.2874 nm60000Nb IVemission4d.6p 3P* → 4d.6d 3DमोजलेलेNIST
385.5325 nm10000Nb IVemission4d.6p 1P* → 4d.6d 3PमोजलेलेNIST
386.9546 nm8000Nb IVemission4d.6p 3P* → 4d.6d 1PमोजलेलेNIST
387.5455 nm100000Nb IVemission4d.5d 3G → 4d.6p 1D*मोजलेलेNIST
388.2203 nm60000Nb IVemission4d.6p 1P* → 4d.6d 1SमोजलेलेNIST
389.8028 nm100000Nb IVemission4d.5d 3S → 4d.6p 3P*मोजलेलेNIST
390.0115 nm25000Nb IVemission4d.6p 3P* → 4d.6d 3DमोजलेलेNIST
391.6922 nm8000Nb IVemission4d.5d 3F → 4d.6p 1F*मोजलेलेNIST
392.1878 nm5000Nb IVemission4d.5d 1P → 4d.6p 3D*मोजलेलेNIST
394.057 nm25000Nb IVemission4d.6p 3P* → 4d.6d 3DमोजलेलेNIST
394.3315 nm20000Nb IVemission4d.5d 3F → 4d.6p 3F*मोजलेलेNIST
398.5759 nm5000Nb IVemission4d.(2D<3/2>).6s 2[3/2] → 4d.6p 1P*मोजलेलेNIST
400.1839 nm4000Nb IVemission4d.6p 3P* → 4d.6d 3DमोजलेलेNIST
403.2233 nm40000Nb IVemission4d.5d 3F → 4d.6p 3D*मोजलेलेNIST
404.998 nm10000Nb IVemission4d.5d 3F → 4d.6p 3F*मोजलेलेNIST
405.2616 nm15000Nb IVemission4d.5d 1P → 4d.6p 1D*मोजलेलेNIST
406.3412 nm200000Nb IVemission4d.5d 3F → 4d.6p 3F*मोजलेलेNIST
406.4694 nmउपलब्ध नाहीNb IVemission4d.6p 1P* → 4d.6d 1DमोजलेलेNIST
409.6529 nm7000Nb IVemission4d.6p 3P* → 4d.6d 3DमोजलेलेNIST
459.6 nmउपलब्ध नाहीID 841emission2p 2P* → 2s 2SमोजलेलेNIST

विस्तारित गुणधर्म

सहसंयुजी त्रिज्या (विस्तारित)

सहसंयुजी त्रिज्या (प्युक्को)
147 pm
सहसंयुजी त्रिज्या (प्युक्को, दुहेरी बंध)
125 pm
सहसंयुजी त्रिज्या (प्युक्को, तिहेरी बंध)
116 pm

व्हॅन डर वाल्स त्रिज्या

Batsanov
215 pm
Alvarez
256 pm
UFF
316.5 pm
MM3
243 pm

अणुत्रिज्या आणि धात्विक त्रिज्या

अणुत्रिज्या (राह्म)
251 pm
धात्विक त्रिज्या (C12)
146 pm

क्रमांकन मापनपट्ट्या

Mendeleev
48
Pettifor
52
Glawe
53

विद्युतऋणता मापनपट्ट्या

Ghosh
0
Miedema
4
Gunnarsson–Lundqvist
4
Robles–Bartolotti
2

ध्रुवणक्षमता आणि अपस्करण

द्विध्रुव ध्रुवणक्षमता
98 a.u.
द्विध्रुव ध्रुवणक्षमता (अनिश्चितता)
8 a.u.
C₆ (Gould–Bučko)
1140 Ha·Bohr6

मिडेमा प्राचल

मिडेमा मोलर आयतन
10.87 cm3/mol
मिडेमा इलेक्ट्रॉन घनता
4

पुरवठा जोखीम आणि अर्थकारण

उत्पादनाचे केंद्रीकरण
98
सापेक्ष पुरवठा जोखीम
8
साठ्यांचे वितरण
97
राजकीय स्थैर्य (प्रमुख उत्पादक)
48
राजकीय स्थैर्य (सर्वाधिक साठे असलेला देश)
48

अवस्थांतरे आणि अपरूपे

द्रवणांक2750.15 K
उत्कलनांक5014.15 K

ऑक्सिडीकरण अवस्थांचे वर्ग

−1 extended
+4 extended
+2 extended
+3 extended
+1 extended
0 extended
+5 main
−3 extended

प्रगत संदर्भ माहिती

परिरक्षण स्थिरांक (10)
nकक्षिकाσ
1s0.8577
2p4.0178
2s10.8748
3d14.753
3p16.3844
3s15.8285
4d29.7624
4p26.9156
4s25.7172
5s35.079
स्फटिक त्रिज्यांचा तपशील (7)
विद्युतभारCNप्रचक्रणrcrystal (pm)उत्पत्ती
3VI86
4VI82from r^3 vs V plots, estimated,
4VIII93
5IV62calculated,
5VI78
5VII83calculated,
5VIII88
समस्थानिक क्षय प्रकार (67)
समस्थानिकमोडतीव्रता
79p—
79B+—
79B+p—
80p—
80B+—
80B+p—
81p—
81B+—
81B+p—
82B+100%
क्ष-किरण प्रकीर्णन गुणक (757)
ऊर्जा (eV)f₁f₂
0.5—0.09113
0.5079—0.09258
0.516—0.09406
0.5242—0.09557
0.5325—0.0971
0.5409—0.09865
0.5495—0.10023
0.5582—0.10161
0.5671—0.103
0.5761—0.10441

अतिरिक्त माहिती

Sources

Sources of this element.

The element is found in niobite (or columbite), niobite-tantalite, parochlore, and euxenite. Large deposits of niobium have been found associated with carbonatites (carbon-silicate rocks), as a constituent of parochlore. Extensive ore reserves are found in Canada, Brazil, Nigeria, Zaire, and in Russia.

संदर्भ (1)

संदर्भ

(9)
3 IUPAC Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights (CIAAW)
Niobium

Element data are cited from the Atomic weights of the elements (an IUPAC Technical Report). The IUPAC periodic table of elements can be found at https://iupac.org/what-we-do/periodic-table-of-elements/. Additional information can be found within IUPAC publication doi:10.1515/pac-2015-0703 Copyright © 2020 International Union of Pure and Applied Chemistry.

4 IUPAC Periodic Table of the Elements and Isotopes (IPTEI)

The information are cited from Pure Appl. Chem. 2018; 90(12): 1833-2092, https://doi.org/10.1515/pac-2015-0703.

परवान्याविषयी टीप: Copyright (c) 2020 International Union of Pure and Applied Chemistry. The International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC) contribution within Pubchem is provided under a CC-BY-NC-ND 4.0 license, unless otherwise stated.
5 Jefferson Lab, U.S. Department of Energy
Niobium

Thomas Jefferson National Accelerator Facility (Jefferson Lab) is one of 17 national laboratories funded by the U.S. Department of Energy. The lab's primary mission is to conduct basic research of the atom's nucleus using the lab's unique particle accelerator, known as the Continuous Electron Beam Accelerator Facility (CEBAF). For more information visit https://www.jlab.org/

परवान्याविषयी टीप: Please see citation and linking information: https://education.jlab.org/faq/index.html
6 Los Alamos National Laboratory, U.S. Department of Energy
Niobium

The periodic table at the LANL (Los Alamos National Laboratory) contains basic element information together with the history, source, properties, use, handling and more. The provenance data may be found from the link under the source name.

7 NIST Physical Measurement Laboratory
Niobium

The periodic table contains NIST's critically-evaluated data on atomic properties of the elements. The provenance data that include data for atomic spectroscopy, X-ray and gamma ray, radiation dosimetry, nuclear physics, and condensed matter physics may be found from the link under the source name. Ref: https://www.nist.gov/pml/atomic-spectra-database

8 PubChem Elements
Niobium

This section provides all form of data related to element Niobium.

9 PubChem Elements
Niobium

The element property data was retrieved from publications.

शेवटचे अद्यतन:

माहिती पडताळलेली आहे:

नवीनतम वैज्ञानिक माहितीच्या आधारे मजकुराचे पुनरावलोकन केले जाते.